April 5, 2005
Bân-lâm-gí hō· gōa pàng-bōe-lī
Bat ū-lâng mn̄g góa sī-án-chóaⁿ tùi Bân-lâm-gí chiah mî-nōa, góa lóng kah in ìn kóng "
chin kán-tan, Bân-lâm-gú sī góa ê bú-gú (bó-gí), góa ài bó·-gí to̍h chhan-chhiūⁿ ài góa-ê pē-bú kāng-khóan".....
Góa khai-sí chù-sim chò Bân-lâm-gí ê khang-khòe, èng-kai sī tī 1997 nî í-āu. Chìn-chêng góa kan-na chhut "hī-khang" kah chhut "chhùi-chi̍h", to̍h-sī kóng iōng "thiaⁿ kah kóng" leh "chòe" tāi-chì. Góa sī Chiang-chiu Liông-hái lâng, 1994 tī Hok-chiu tha̍k-chheh ê sî, thong-kè thiaⁿ kóng-pò· í-ki̍p phó·-thong-sî kah tông-o̍h khai-káng, góa chin-kín ē-hiáng kóng Ē-mn̂g-khiuⁿ ê Bân-lâm-gú. Koh, in-ūi Tâi-oân-khiuⁿ chiap-kīn Ē-mn̂g-khiuⁿ, iū-koh pí Ē-mn̂g-khiuⁿ khah óa-kīn Chiang-chiu-oē, só·-í góa chin-kín iū-koh ē-hiáu Tâi-oân-khiuⁿ.
Āu--lâi, ha̍k-hāu chhut-gia̍p liáu-āu, iā-to̍h-sī 1997 nî ê chhiu-thiⁿ, góa khì Ē-mn̂g chia̍h-thâu-lō·, chhú-khì gōa to̍h khai-sí iōng pi̍t kì-lo̍k kah Bân-lâm-gú ū tī-tāi ê mi̍h-kiāⁿ, hit-tong-sî chú-iàu sī siu-chi̍p Hā-Chiang-Tâi koh só·-chāi ê bîn-kan sio̍k-gú. Liōng-kî-iok tī chit-ê sî-chūn, góa khai-sí kám-kah Ē-mn̂g-khiuⁿ siūⁿ "bûn", lio̍k-á àu-kó·, pēng-chhiáⁿ jīn-ûi pí Ē-mn̂g-khiuⁿ khah óa Chiang-chiu ê Tâi-oân-khiuⁿ ū-tang-sî-á thiaⁿ-tio̍h têng-pōe chhin-chhiat. Góa jīn-ûi,
phiau-chún ê Bân-lâm-gú khiuⁿ-kháu bōe-tàng kan-ta kóng sī Ē-mn̂g niâ, èng-kai mā-ài pau-koah Tâi-oân.
1998 nî kòe-āu góa o̍h ē-hiáu iōng tiān-náu chiūⁿ-bāng, chhiau-chhōe sòaⁿ-téng ê Bân-lâm-gú sìn-sit kah chu-liāu, sui-bóng chu-gôan koh chin iú-hān, put-jî-kò iu-gôan tùi góa ê khang-khòe ū chin tōa ê pang-chān. Chhú-khì, gōa khai-sí tiàm sòaⁿ-téng kah lâng ko·-thong, kau-liû. Chit-tōa sî-kan, Ē-mn̂g-lâng ê Bân-lâm-gú giâm-tiōng kiu-chúi kah thé-hòa, kàu-taⁿ mā it-ti̍t lóng bô chhut-hiān Tāi-lio̍k Hok-kiàn-lâng chò ê Bân-lâm-gú bāng-chām. In-ūi án-ne, góa thàu-té tī Tâi-oân-lâng siá--ê bāng-chām hia sì-kòe sô, se̍k-sāi bōe-chió siá Bān-lâm-gú-bûn ê pêng-iú.
Tû-liáu tiàm Tâi-oân ê bāng-chām "lo̍ah-lo̍ah-sô" í-gōa, góa siōng-kái chia̍p kiâⁿ-kha-kàu ê 1-ê sò·-chāi sī Tāi-lio̍k ê "
Pak-tāi Tiong-bûn Lūn-tôaⁿ", in tī hia khí 1-ê choan-tê hō· bāng-iú thó-lūn kah gián-kiù Hong-giân ê bāng-ia̍h, kî-tiong lâi thàm-thó Bân-lâm-gú ê lâng siāng chē, mā siōng-kài kò·-tēng, ū
Chôan-chiu-lâng,
Tâi-oân-lâng,
Ē-mn̂g-lâng,
Tiô-chiu-lâng, Hok-chiu-lâng, Sù-chhoan-lâng, Hái-lâm-lâng,
Má-lâi-se-a lâng,
Sin-ka-pho lâng téng-téng. Góa tī "Pak-tāi" lūn-tôaⁿ chia se̍k-sāi to̍h koh-khah chōe ê "Bân-lâm-gú lâng", chha-put-to múi-kang lóng chhām in teh gī-lūn Bân-lâm-gú, koh-lâng lóng tit-tio̍h chin tōa ê siu-sêng.
Kàu kah 2004 nî 7--go̍at, ū 1-kang, êng-êng tī sòaⁿ-téng o·-pe̍h khô, chù-sí hō· gōa chông-ji̍p-khì "
http://zh-min-nan.wikipedia.org/" chit-ê "khai-hòng-sek" ê Bân-lâm-gú sóaⁿ-téng pek-kho-chôan-su phian-chi̍p bāng-chām, chhú-khì góa to̍h tn̂g-kî khut tī hia, choan-tê kah lâng leh pian-chi̍p Bân-lâm-gú ê bāng-ia̍h.
It-ti̍t kàu kah 2005 nî 3 go̍eh 9 hō, góa kám-kah èng-kai ài khí 1-chō kò-jîn ê bāng-chām, siāng-bô mā-ài "bé" 1-pún-á bāng-chì (Blog) lâi chhì-siá, thang kì-chài chi̍t-kóa mi̍h-kiāⁿ. Chū-án-ne, góa chiah sin-chhéng tio̍h tē-it pún bāng-chì "古井水鸡" (http://limkianhui.Blogchina.com), siūⁿ-kóng ū-êng ke-chió kì, ke-chió siá. Góa chòe hit-pún bāng-chì ê lí-iû chin tan-sûn, tē-it sī kò-jîn ê hèng-chhù, tē-jī mā-sī siūⁿ-kóng khòaⁿ ē-tàng chōe-chió
tài-tōng chi̍t-kóa-á Tiong-kok Tāi-lio̍k ê Bân-lâm-lâng, kó·-lē in lâi tiōng-sī Bân-lâm-gú, sīn-chì lâi chham-ú Bân-lâm-gú ê siá-chok.
Limkianhui
2005.3.13 àm-sî 11 tiám (Pak-kiaⁿ sî-kan)
Posted by at
天空部落 │21:21
│
回應(11)
│
引用(1)
│
言語文字
引用URL
http://blog.yam.com/limkianhui/trackback/4968990
Lâi tàu-lāu-jia̍t:
Góa kā chit phiⁿ ê liân-kiat choán-kià 1 hūn hō· góa ê Tâi-oân-lâng iú-chì chham-khó. Chin chē lâng khoàⁿ-tio̍h kán-thé-jī tō oa̍t-thâu cháu, ū lâng khoàⁿ bē koàn-sì (chhin-chhiūⁿ góa), ū lâng bô sî-kan "ioh jī" (góa), ū lâng thó-ià. Taⁿ chit-má èng-kai bô lí-iû loh!
(本留言按http://limkianhui.blogchina.com/blog/article_190209.1101755.html轉來)
Hoan-gêng A-giâu hiaⁿ lâi tàu chah-khùi ! Kóng sit-chāi--ê, siá Pe̍h-oē-jī oân-á kài sóng-sîn, chìn-chêng sī kiaⁿ lâng khòaⁿ-bô, chiah thàu-té m̄-káⁿ iōng POJ siá, chit-mái siū-tio̍h A-kun--a ê khé-hoat, kám-kah èng-kai ài lâi kā siá--lo̍k-khì chiah tio̍h.
Pêng-an .
Lí siat chit-ê blog ū lí ê su-khó kah lí-sióng, tong-jiân lí oân-nā tio̍h "pôe-ióng" ka-kī ê tho̍k-chiá tīn, só·-í góa pēng bē khì chak-chō lâng, iau-kiû lâng tio̍h án-choáⁿ tú án-choáⁿ. Chheⁿ-mê-gû su-iàu "tôaⁿ-sèng chhú-lí" ba̍k-chiu chiah ē kim!
Pháiⁿ-sé, chē Lâu-oē-pán-á siáu-siáu, kám-éng ke-chin bān, ū-sî-á, láu-ōe tah khì-lih chiâⁿ kú ah, hē-thóng kán-ná koh iau-bōe chiap-siu--tio̍h, pit-su ài tán-leh kui-po·-kú chiah ē "chheng-chhéⁿ", si̍t-chāi chin òan-thàn.
A-giâu hiaⁿ kóng liáu ûn-á chin-ū tō-lí, he chheⁿ-mê-gû tek-khak to̍h-sī ài "tôaⁿ-sèng chhú-lí", bô ba̍k-chiu ū-iáⁿ peh m̄-chai kim.
够滥(漳泉滥的滥)的啊
前面gi, 后面gu
(竟然几乎看得懂)
够滥(漳泉滥的滥)的啊
前面gi, 后面gu
(竟然几乎看得懂)
——台湾歌也是按呢。特别是碰着“果”“街”。。。
翻译 limkianhui的POJ原文
闽南语与我放不会离
别(曾)有人问我,是安怎对闽南语这迷恋[mi5lua~7],我拢共伊n应讲,“真简单,闽南语是我的母语,我爱
母语就亲像爱我的爸母共款”我开始注心做闽南语的共课,应该是伫1997年以后,晋前我干但出耳空合出嘴舌
,就是讲 用听合讲 来做事志,我是漳州龙海人,1994年伫福州读册的时,通过听广播以及普通时合同学开讲
,我真紧会晓讲厦门腔的闽南语,各因为 台湾腔接近厦门腔,又各比厦门腔较倚近漳州话,所以我真紧又各会
晓台湾腔。
——(无啥太大的差别,学听真易[koi],不过,想学好别人的腔口,野恶[o?4],特别是声调。)
后来,学校出业了后,也就是1997年的秋天,我去厦门食头路,此去我就开始用笔记录共闽南话有治事的物件
,许同时,主要是收集厦漳台各所在的民间俗语,量其约伫这个时阵,我开始感觉厦门腔伤文,略仔沤古,并
且认为,比厦门腔较倚漳州的漳州腔,有当时仔 听着重倍亲切,我认为,标准的闽南话腔口不会通 干但讲是
厦门尔,应该也爱包括台湾。
——(应该是泉州老派读音才标准。厦台腔共现在的晋江石狮腔拢是变种。)
1998年过后,我学会晓用电脑上网,搜找[ts'iauts'γ]线顶的闽南话信息合资料,虽莽资源各真有限,不而过
,犹原对我的工课有真大的帮赞,此去,我开始站线顶共人沟通交流,这段时间厦门人的闽南语严重虬水 合
退化,到今也一直拢无出现大陆福建人做的闽南语网站,因为安呢,我透底伫台湾人写的网站许 四界<走坐>,熟似不会少 写闽南语文的朋友。
——(与我想起 我以前的历程和心声。完全以闽南话为主题的论坛,大陆还也[uan5a2]未有出现,不过可以到泉州论坛、好漳州论坛等去。伫许位,啥物人拢无,不止研究闽南话的人。)
除了站台湾的网站 luahluah<走坐> 以外,我上盖 捷行脚到的一个所在,是大陆的北大中文论坛,伊n伫许起
一个专题,与网友讨论合研究方言的网页。其中来探讨闽南语的人上济,也上盖固定,有泉州人,台湾人,厦门人,潮州人,福州人,四川人,海南人, Malaysia人, Singapore人等等。我伫北大论坛这熟似着各较济的闽南语人。差不多每工拢参伊n在[teh/leh]议论闽南语,各人拢得着真大的收成。到至 [kaukah]2004年7月,有一工,闲闲伫线顶乌白遨,注死与我撞入去“http://zh-min-nan.wikipedia.org/”这个开放式的闽南语线顶百科全书编辑网站,此去我就长期屈伫许,专题共人在编辑闽南语的网页。
——(北大论坛关于闽南话的专题不止一两个哦。小林,以前汝捷去pkucn,就应该一如既往,伫WEB LOG所写的,伫PKUCN也得发一分。)
一直到2005年3月9日,我感觉应该爱 起一座个人的网站,上无也爱买一本仔 网志来试写,通记载这寡物件,
自安呢,我才申请着这本带伫“http://limkianhui.Blogchina.com”的网志,有闲加少记,加少写,我做这本网志的理由真单纯,第一是个人兴趣,第二也是想讲 看会通济少带动这寡仔 中国大陆的闽南人,鼓励伊n来重视闽南语,甚至来参与闽南语的写作。
——不知小林是不是有钱人,出钱买一个论坛空间,与我n讨论?
Vudik sian--ê, hùi-sîn lí chiah-nī mî-chiⁿ lâi teh hoan-siá chit-tōaⁿ POJ ê bûn.
Tē-it chá ê sî-chūn, POJ chôan-pō· siá Ē-mn̂g-im, āu--lâi, ta̍uh-ta̍uh-á ū lâng iōng chāi-tē ê Tâi-oân-khiuⁿ tháu-lām Ē-mn̂g-khiuⁿ siá POJ (pí-lūn kóng "Tâi-oân Hú-siâⁿ Kàu-hōe-pò"). Kàu kah chit-mái, POJ chha-put-to kan-ta Tâi-oân-lâng teh siá (sui-bóng tī Ē-mn̂g kah Hūi-oaⁿ chi̍t-kóa-á kàu-tn̂g iá-koh ū leh iōng POJ), chit-chūn ê POJ oân-chôan sī Tâi-oân-khiuⁿ.Chôan-chiu-lâng nā-chún beh koh lâi siá POJ, èng-kai sóan Ē-mn̂g-im khah ū ha̍h.
Góa sī Ē-mn̂g, Chiang-chiu, Tâi-oân lóng chin thong, tùi góa lâi kóng, khiuⁿ-kháu chóan-oāⁿ to̍h chhin-chhiūⁿ "toh-téng ni kam" (桌頂拈柑), chin-chiàⁿ kán-tan. Che si̍t-chāi bô sím-mi̍h thang-hó tián--ê. Góa ì-sù sī kóng góa teh siá POJ ê sî, beh Tâi-oân-khiuⁿ iā hó, beh Ē-mn̂g-tiāu iā hó, siūⁿ--kàu siá--kàu, lóng m̄-bián thiau-kang khì "kek" (Hôa-gú:醞釀/想像). Che to̍h-sī lí mn̄g góa ūi-hô "共一个字,有時寫漳州腔,佫有時变成厦门腔" ê gôan-in. Góa í-keng siá kah chin kòan-sì--lo·h, mā bô siūⁿ-beh koh kái-piàn, hoâiⁿ-ti̍t lâng lóng khòaⁿ-ū to̍h-hó--lo·h.
Chôan-chiu-khiuⁿ góa bōe-hiáu kóng, beh kiò góa siá iōng POJ siá Chôan-chiu-khiuⁿ ū khah oh--tām-po̍h-á. Phó·-thong-sî-á, nā tú-tio̍h Chôan-chiu-lâng, góa tháu-tóe ē ti̍t-chiap iōng Ē-mn̂g-oē kah in káng, án-ne lâng thiaⁿ khah ū, khai-káng mā ke-chin lī-piān.
小林现在的poj得变通认读,兼容性方案也是
hoâiⁿ-ti̍t lâng lóng khòaⁿ-ū to̍h-hó--lo·h.
——但是,肯定有部分 别人得约一阵,才看会通,特别是“果、街...”[ue/e]。
Chôan-chiu-khiuⁿ góa bōe-hiáu kóng, beh kiò góa siá iōng POJ siá Chôan-chiu-khiuⁿ ū khah oh--tām-po̍h-á. Phó·-thong-sî-á, nā tú-tio̍h Chôan-chiu-lâng, góa tháu-tóe ē ti̍t-chiap iōng Ē-mn̂g-oē kah in káng, án-ne lâng thiaⁿ khah ū, khai-káng mā ke-chin lī-piān.
——我知影汝不会晓讲泉州话,但是汝绝对会晓听,因为汝会晓听厦门话(我只会晓讲永春五里街话,不会晓讲泉州话,也不会晓讲厦门话)。厦门话的字音大体上就是将正港的泉州话(不是晋江、石狮话哦)小可语音变异来的。厦门话[e] [u]啥物应该恢复[γ],[Щ]的汝拢总知影,小可改造一下敢会无好处?敢会无利便?“青盲chhe~me~,乡村hiu~chhui~,街路kei- loo,事例kw-lie,过去koe-khw,语文gw-bun,根本ken-pun,后悔hew-hue,橂确确taiⁿ-khok-khok.”泉州腔念做啥物,咱拢知。小可兼容性改造会有困难?所以,叫汝用泉州腔写POJ实际上合用厦门腔写无啥差别。干但[kanna]是“个别”有的所在无存在的元音或者组合各个所在的人得变通一下。比如:永春的ew,en,[iu~][γ], [Щ][ie]漳州无存在,漳州人得念做[ou/eu][in][io~][ue][i/u][i]。漳州ui~ɛ~ɛ伫泉州无,泉州人就念[ng] [i~][e],但是写poj,咱得写ew,en,iuⁿ,oe,w,ie uiⁿ,ɛⁿ,ɛ.
vudik sian--ê chiah-nī chù-sim lâi leh tu-sak (推動) "Bân-lâm-gú" gú-im ê kái-kek, góa èng-kai seng kā lí seh chi̍t-siaⁿ "ló·-la̍t".
Kóng si̍t-chāi--ê, "POJ" pún-sin khak-si̍t ū chi̍t-kóa-á khiàm-tiám tī--leh. Che lí mā ū kóng tio̍h, i bô-hoat-tō· "hō· lâng iōng Chôan-chiu-khiuⁿ liām--chhut-lâi", che ē-tàng kóng sī POJ tī "khiuⁿ-kháu" chit hong-bīn tē-it tōa ê khiàm-tiám, put-jî-kò, kái-koat ê phiat-tō· m̄-sī bô, to̍h-ài khòaⁿ lâng beh chiap-siū--m̄, te̍k-pia̍t sī Chôan-chiu-lâng. Chit-khóan phiat-pō· chin kán-tan, kun-pún mā m̄-bián kái-piàn POJ gôan-tóe ê hē-thóng. Kū-thé ê chêng-hêng, góa lēng-ji̍t ū-êng ē kóng hō· ta̍k-ê thiaⁿ.
Ló·-la̍t.
Kin-á-ji̍t siu-kái jī-thé kong-lêng, taⁿ to̍h lâi kā chhì-khòaⁿ-māi--leh.