Lâng ē lâi phì-siùⁿ, soeh-bêng lán pún-sin ê kang-chok chò liáu koh bô-kàu, bô-hoat-tō· hō· lâng khéng-tēng, iáu-koh "ián lâng bōe tó".
Chit-chūn nā kóng-tio̍h bó-gí su-siá, m̄-sī "chôan-Lô", bô to̍h "Hàn-Lô", chiâⁿ-chió ū lâng ùi-thâu-kàu-bóe chôan iōng Hàn-jī--ê. Sū-si̍t chèng-bêng, bo̍k-chiân ē-hiáu siá bó-gí ê lâng só·-chiàm ê pí-lē chin-kē, tōa-tō-sò· ê lâng iáu-koh sī bó-gí bûn-jī ê chheⁿ-mê-gû. Hiān-chú-sî, bāng-lō· chiah-nī hoat-ta̍t, jīm-hô lâng lóng-ū ki-hōe tiàm sòaⁿ-téng khóaⁿ-tio̍h lán ê bó-gí bûn-jī. Nā chìn-chêng lóng bô chiap-chhiok--kòe ê lâng, tiāⁿ-tio̍h sī khòaⁿ-bô leh siá sáⁿ. Sio̍k-gí-kóng "sè-kan cha̍p-sek-lâng", ū-ê lâng i khòaⁿ-tio̍h chit-khóaⁿ bûn-jī, ē kám-kah hó·ⁿ-hiân, siūⁿ-beh lâi o̍h; koh ū-ê ē kám-kah chin thó-iàm (ià), i ē kóng: "ná lóng khóaⁿ-bô lah? Siáⁿ-mi̍h oáⁿ-ko jī...O·-pe̍h siá..." Án-ne chok-chiá kah tha̍k-chiá ê chhiong-tu̍t mā khai-sí--a. Góa kám-kah tho̍k-chiá bô-hoat-tō· jīn-tông bú-gí bûn-jī, tû-liáu kah hiān-kai-tōaⁿ "Hàn, Lô hūn-lōan" ū tī-tāi í-gōa, siāng-kài iàu-kín ê gôan-in hōan-sè sī lán tùi siā-hōe tāi-chiòng soan-thôan la̍t-tō· bô-kàu.
Kóng kàu chit hong-bīn ê būn-tôe, Tân-Tēⁿ Hông-giâu sian-siⁿ ê khòaⁿ-hoat ta̍t-tit ta̍k-ê kiōng-tông lâi chham-khó (:
Bûn-gē/bûn-ha̍k, siang-gia̍p, ìn-soat chhut-pán, tiān-chú chhut-pán (bāng-lō· téng-téng), kàu-io̍k, siā-khu, ha̍k-su̍t...ta̍k-hāng lán tio̍h-ài chò. M̄-koh khó-sioh lán iáu-bô tōa kah ē-tàng hun-kang, ē-tàng bô kāng lâng tī bô-kâng ūi-tì hoat-hui. Ē-sái kóng chêng-kàu-taⁿ Tâi-gí-bûn ūn-tōng chha-put-to sī 1-ê "bûn-jī chhut-pán ūn-tōng", chiū-sī thàu-kòe bûn-chiuⁿ éng-hióng lâng ê su-sióng, kè-ta̍t-koan, kap hêng-ûi. Lán pí-kàu khah bô tiōng-sī kî-thaⁿ ê mûi-thé. Chhin-chhiūⁿ bo̍k-chêng tiān-sī ta̍k-ji̍t ū Kheh-ōe báng-gah(Ang-á-chheh), bô Hō-ló-ōe báng-gah, lán mā bē khì khòng-gī (khó-lêng in-ūi lán chia-ê lāu-lâng [30 hòe í-siōng] bô teh khòaⁿ báng-gah), mā bē siūⁿ beh khì kā lâng bé pán-kôan phòe Tâi-gí im, Tâi-gí jī-bō·. Tiong-sán-kai-kip ê "(Au-chiu) kó·-tián im-ga̍k" hòng-sàng-tâi bô Tâi-gí, lán mā kám-ka̍k chin chèng-siông, mā bē khì kā lâng khòng-gī a̍h-sī khì éng-hióng tiàm hia kóng-kò ê kóng-kò bé-chú, a̍h-sī kā lâng bé Tâi-gí kong-ko khòaⁿ in káⁿ hòng-sàng--bô.
Tâi-gú-bûn ūn-tōng ki-pún-siōng sī 1-ê "reactive" m̄-sī "pro-active" ê hêng-ûi bô·-sek: ē hóan-èng, bē chè-chō sū-kiāⁿ. 2000 nî ê Hôa-gí phèng-im sū-kiāⁿ kàu chòe-kīn ê bûn-giân-bûn sū-kiāⁿ lóng sī chit-khóan bô·-sek. Si̍t-chāi kóng, lán tio̍h kám-siā hóan-tōng-phài chè-chō ūn-tōng ê khong-kan hō·--lán, bô in lán a̍h-soah ū seng-chûn ê ì-gī?
Tâi-gí-bûn èng-kai ta̍k-nî kiám-thó hit-nî kok-lāi-gōa ê "gí-giân sū-kiāⁿ". Bô kâng--ê thôan-thé chi-kan èng-kai kiàn-li̍p 1-e khah it-tì ê khòaⁿ-hoat ("chàn-sêng/hóan-tùi Eng-gí kàu-io̍k?", "gōa-kok sin-niû ê gí-giân kàu-io̍k kap tē-2-tāi ê gí-giân būn-tê", "bô-kâng cho̍k-kûn thong-hun tē-2-tāi ê gí-giân kàu-io̍k būn-tê", "chèng-hú kám èng-kai chiam-tùi tiān-sī jî-tông chiat-bo̍k ê bó-gí pí-lē kóan-chè?", "kám ū su-iàu 1-ê Hō-ló-ōe Tiān-sī-tâi?", "Hêng-chèng-īⁿ Hō-ló-ōe Úi-ôan-hōe?", "gí-giân jîn-kôan kám ū su-iàu ji̍p-hiàn?", "jî-tông-cheh, chheng-liân-cheh, bó-chhin-cheh, hū-chhin-cheh, kàu-su-cheh kám ū su-iàu phòe-ha̍p bó-gí?", "tùi ISO-639-3 tēng Bân-lâm-gí tāi-bé "NAN" kám ū ì-kiàn?", "Kám ū su-iàu hām Kheh-ka thôan-thé chiam-tùi bó-gí būn-tê ta̍t-sêng chiàn-lio̍k-sèng ê kiōng-sek?", "Kok-hōe kám ū su-iàu siat hoan-e̍k chè-tō·?", "kám ū su-iàu ta̍k-nî tùi-gōa kong-pò· 1 hūn 'Tâi-ôan Bó-gí Cho̍k-kûn tùi hit nî ê Koan-chhat kap Kiàn-gī'?", "kám ū su-iàu kó·-lē Tâi-ôan iá-seng-tōng-bu̍t thôan-thé te̍k-pia̍t chú-ì iá-seng-tōng-bu̍t ê hui-Hôa-gí miâ-chheng?", "beh án-chóaⁿ kó·-lē siàu-liân-lâng hō·-siong kóng bó-gí koh bē ngāi-gio̍h?", "Tó-1-ê chèng-tī jîn-bu̍t si̍ 2004 nî siōng ūi bó-gí phah-piàⁿ ê lâng? Sī m̄ sī ài pan 1-ê chióng hō·--i?"), saⁿ-kap ha̍p-chok ê kang-chok bo̍k-phiau. Bô hoat-tō· ta̍t-sêng kiōng-sek ê só·-chāi (iōng-jī, phèng-im) chiām-sî mài chhap.
Chóng--sī, ài tī siā-hōe kok léng-he̍k sū-li̍p (Hàn-jī:樹立) bó-gí kôan-ui, chhòng-chō bó-gí ê tho̍k-siá khong-kan, chhan-chhiūⁿ Hiong-káng ê Kńg-tang-oē án-ne kiàn-li̍p kóng-hōan ê kûn-chiòng ki-chhó·, chiah ē-tàng hō· bó-gí hó-hó thn̂g-thòaⁿ--lo̍h-khì.
